Ukrayna savaşı: Rusya’nın kontrolündeki bölgelerde yapılan tartışmalı referandumlar sona erdi

referandum

Kaynak, Reuters

Ukrayna’da Rusya’nın kontrolündeki bölgelerde düzenlenen tartışmalı referandumlar sonlandı. Oylamalarda elde edilmiş ilk sonuçlar, Rusya’ya katılma yönünde büyük bir çoğunluk bulunduğunu gösteriyor.

Ukrayna hükümeti ve Batılı müttefikleri bu oylamaları, Kremlin tarafınca sahneye konan ve Moskova’nın daha çok toprak ilhak etmek için kullanabileceği “feyk” referandumlar olarak değerlendiriyor.

Oylamalar Ukrayna’nın dört değişik bölgesinde yapılmış oldu:

  • Donetsk ve Luhansk: Doğuda daha ilkin cumhuriyet duyuru eden ayrılıkçı bölgeler
  • Herson ve Zaporijya: Güneyde Rusya’nın kontrolünde olan bölgeler

Oylamalar internasyonal kabul görmediğinden, süreç seçim hilesi açısından bağımsız olarak izlenmedi.

Rusya’nın dört bir yanına dağılmış olan sığınmacılar, daha ilkin ilhak edilen Kırım da dahil olmak suretiyle, onlarca seçim merkezinde oy kullandı.

Oy verme işlemi dört gündür devam ediyordu.

Ukrayna topraklarının ortalama yüzde 15’ini oluşturan ve savaştan ziyan olan bölgelerde dört milyon kadar kişiden oy kullanmaları istendi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Cuma günü Rusya parlamentosunun ortak oturumunda yapacağı bir konuşmada dört bölgenin ilhakını duyuru edebileceği yönünde spekülasyonlar var.

Putin, Mart 2014’te Ukrayna’nın Kırım Yarımadası’nın benzer şekilde tanınmayan bir referandumun peşinden Rusya’ya katıldığını açıklamıştı.

Rusya’nın bu dört bölgeyi ilhak etmesi savaşı yeni ve daha tehlikeli bir boyuta taşıyabilir; zira Moskova, Ukrayna’nın bu bölgeleri geri alma girişimini kendi egemenlik alanına bir hücum olarak nitelendiriyor.

İngiltere referandumlara, oylamaların uygulanmasında vazife alan üst düzey Rus yetkilileri hedef alan yeni yaptırımlarla karşılık verirken, ABD de Moskova’yı daha çok toprak ilhak etmesi halinde daha çok ekonomik yaptırım uygulayacağı mevzusunda uyardı.

Ukrayna’dan ‘etkili’ yaptırım çağrısı

Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, oylamaların Ukrayna’nın askeri planlarını değiştirmeyeceğini söylemiş oldu ve Avrupa Birliği’ni Rusya’ya daha çok yaptırım uygulamaya çağırdı.

Kuleba, “Kozmetik ekonomik tedbirlerle sınırı olan yaptırımlar kafi olmayacaktır” dedi ve ekledi:

“Rus ekonomisini vuracak türden şeylerle son aşama ciddi, etkili bir tepkiye ihtiyacımız var. Sözde referandumlara verilen tepki ne kadar yumuşak olursa, Rusya’nın gerilimi tırmandırma ve daha çok toprak ilhak etme motivasyonu o denli artar.”

Putin, referandumların Ukrayna’nın etnik Ruslara ve Rusça konuşanlara uyguladığı zulmü durdurma amacı taşıdığını savundu. Ukrayna hükümeti ise bu suçlamayı reddediyor.

Rus önder televizyonda yapmış olduğu açıklamada, “Bu referandumun yapıldığı tüm bölgelerdeki insanları kurtarma düşüncesi ilk sırada ve tüm toplumumuzun ve ülkemizin ilgi odağındadır” dedi.

referandum

Kaynak, Reuters

NATO Genel Sekreteri: Feyk referandumlar internasyonal hukuk ihlâli

Ukrayna’da Rusya’nın düzenlemiş olduğu tek taraflı referandumlar, NATO’dan da tepki aldı. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, referandumu “internasyonal hukukun açıkça ihlâli” olarak değerlendirdi.

Stoltenberg, Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya’da meydana getirilen referandumların hiçbir hukuki geçerliliği olmadığını söylemiş oldu, “Bu topraklar Ukrayna toprakları” dedi.

Stoltenberg, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile de görüştüğünü ve “NATO müttefiklerinin Ukrayna’nın egemenliği ve kendini müdafa hakkı için sarsılmaz desteğinin devam edeceğini kendisine ilettiğini” deklare etti.

Zelenskiy de Stoltenberg ile NATO’dan gelecek yeni destekleri görüştüklerini belirtti.

Referanduma destek olan Ukraynalılar ‘ceza alabilir’

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Danışmanı Mikhailo Podolyak, Rusya’nın Ukrayna’da yürüttüğü harpte kontrolü ele geçirdiği bölgelerde düzenlemiş olduğu referanduma yardım eden Ukrayna vatandaşlarının, “vatana ihanetle suçlanacağı ve minimum beş yıl hapis cezası alacağını” deklare etti.

Podolyak, yapmış olduğu açıklamada, elinde yüzlerce kişilik “işbirlikçi” sıralaması bulunduğunu söylemiş oldu. Podolyak, referanduma destek olanlar haricinde, Rusya tarafınca referandumda “evet” oyu vermeye zorluk çeken Ukraynalıların ise hiçbir cezayla karşı karşıya kalmayacağını belirtti. 

Analiz: Netice sürpriz değil

James Waterhouse – BBC Kiev Muhabiri

Batı’nın ve Ukrayna’nın tanımadığı dört referandumun ilk neticeleri, başta Ukrayna olmak suretiyle asla kimse için sürpriz olmayacaktır.

Rusya’ya katılma yönünde açıklanan %97’den fazla oy, Kremlin’in bu bölgelerdeki Ukraynalıları “özgürleştirme” söyleminin ve ülkedeki varlığını meşrulaştırma çabalarının bir devamı durumunda.

Ukrayna ve Batı sürece saygınlık etmedi ve BBC silahlı askerlerin kapı kapı dolaşarak oy topladığına dair kanıtların yanı sıra, asla oylama yapılmadığına dair iddiaların da dile getirildiğini duydu.

Rusya’nın bu dört tartışmalı bölgenin ilhakına ilişkin süratli bir halde yeni yasalar hazırlaması umut ediliyor. Moskova, gelecekte bu bölgelerin hedef alınması halinde daha ölümcül silahların kullanılacağı tehdidinde bulunmuş oldu.

Kiev ise Moskova’dan gelen açıklamalar ve oylama neticeleri ne olursa olsun hedeflerinin değişmediğini söylüyor.

Yoruma kapalı.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku

Gizlilik ve Çerez Politikası