İran’daki protestolar büyüyor: Mahabad’da üç gösterici öldü

Iran

Kaynak, Twitter

İran devlet medyası, ülkenin batı kentlerinden Mahabad’da üç protestocunun güvenlik güçleri ile çıkan çatışmalarda yaşamını kaybettiğini duyurdu.

Hükümet binalarının hedef alındığı protestolarda güvenlik güçlerinin Hürremabad kenti civarlarındaki bir mezarda da ateş açmış olduğu bildirildi.

Internasyonal Af Örgütü, güvenlik güçlerinin Çarşamba gününden bu yana sekiz kişiyi öldürdüğünü söylemiş oldu.

Ülkedeki protestolar 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin terbiye polisi tarafınca gözaltına alınmasının arkasından 16 Eylül’deki ölümü sonrası başladı ve ülkenin dört bir yanına yayıldı.

Mahabad yetkilileri “terörist ve ayrılıkçı gruplar” olarak nitelediği protestocuları, Mahabad’da bulunan hükümet binalarına yönelik saldırıyı teşvik etmekle suçladı. Ek olarak siyasal ve güvenlik merkezlerinin de göstericiler tarafınca işgal edilmek istendiği açıklandı.

Devlet medyası yaşamını kaybeden kişilerin kimliklerini açıklamadı. Sadece muhalif gösterim meydana getiren Hengaw, bir adamın ve iki kadının güvenlik güçlerince vurularak öldürüldüğünü aktardı. BBC söz mevzusu iddiaları bağımsız olarak doğrulayamadı.

Etnik yapısını büyük seviyede Kürtlerin oluşturduğu kentte yüzlerce kişinin belediye binası çevresinde toplandığı bildirildi. Sadece devlet medyası durumun denetim altında bulunduğunu aktardı ve şehrin “düşmüş olduğu” yönündeki haberleri de yalan olduğunu beyan etti.

Ülkenin batısında yer edinen bir öteki kent Hürremabad’da ise göstericiler Amini’nin ölümünden kısa bir süre sonrasında ortadan kaybolan ve protestoların bir başka sembolü haline gelen Nika Şakarami için mezarlıkta toplandı.

Hürremabad’da çekilmiş videolarda göstericilerin İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alarak “diktatöre son” çarpıcı sözleri attığı görülüyor.

BBC Farsça Servisi’ne konuşan Şakarami’nin ailesine yakın bir kaynak, güvenlik güçlerinin göstericilere ateş açtığını söylemiş oldu.

On binlece İranlı Çarşamba akşamı, büyük şehirler başta olmak suretiyle gösterilerin sönümlendiği öteki bazı şehirlerde de sokaklara döküldü.

Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü, 29’u çocuk olmak suretiyle minimum 234 göstericinin protestolar esnasında güvenlik güçlerince öldürüldüğünü bildirdi. İranlı yetkililer ise gösterilerin yabancılar tarafınca kışkırtıldığını korumak için çaba sarfediyor.

BBC tarafınca da doğrulanan ve toplumsal medyada yayılan videolarda  Çarşamba gecesi büyük gösterilerin gerçekleştiği görülüyor.

Batıdaki Andimeşk ve Burucerd, Hazar Denizi civarlarındaki Lahican benzer biçimde öteki şehirlerde de protestolar tekrardan alevlendi.

Salı günü ise Amini’nin memleketi Saggız’da polis göstericilere ateş açmıştı. Bir insan hakları örgütü ve görgü tanıkları, Amini’nin ölümünün kırkıncı gününde bir araya gelen kalabalığa gerçek mermi ve biber gazıyla müdahale edildiğini aktardı. Vakada kaç kişinin yaralandığı hemen hemen bilinmiyor.

line

Lyse Doucet – BBC Muhabiri

İran İslam Cumhuriyeti geçmişte de protestolara tanık oldu. Sadece böylesi asla olmadı.

Yetkililer hala göstericileri “yabancılar tarafınca kışkırtılan isyancılar” olarak tanımlayarak karalamaya ve yok saymaya çalışıyor.

Baş örtüsü zorunluğunu reddeden kız öğrencilerin ve kamusal alanlarda baş örtüsü takmaksızın dolaşan her yaştan hanıma ilişkin muhteşem görüntülerle bunu ortaya koymaksa zor.

Ülkede terbiye polisinin senelerce hanımefendilerin kılık giysisine karıştığı o günlere dönmek de zor.

Artık bu hanımefendilerin giysilerinden fazlaca daha fazlası.

Geçmişte, büyük ayaklanmalar aylar sonrasında bir halde ya bastırıldı ya da kendiliğinden söndü. Sadece bu haftayla birlikte bu dalga daha da güçleniyor benzer biçimde.

İran’ın güvenlik güçlerinin tamamı hemen hemen ortaya çıkmış değil. Yetkililer İslam Cumhuriyeti’ni korumak adına ellerinden gelen her şeyi yapacaklar.

Sadece bilhassa yeni nesil hanım ve erkekler başta olmak suretiyle, göstericiler de hayatlarını değişiklik yapmak adına ne gerekiyorsa meydana getirecek benzer biçimde.

line

Tahran civarlarındaki Kerec şehrinde protestolara katılan 27 yaşındaki hanım bir protestocu, BBC Farsça Servisi’ne verdiği demeçte “Cemiyet öfkeli, artık onlardan [devlet yetkilileri] bıktık” dedi.

 İkinci derslik yurttaş olmaktan bıktığını söyleyen protestocu, “Artık bu insanlara hayır deme özgürlüğümün olması isterim. Bundan dolayı ben bir kadınım. Erkekler de rejimin baskılarından bıktı. Hanım, yaşam ve özgürlük şiarıyla bir araya geldiğimiz bu gösteriler, ülke tarihimiz için de bir ilk” diye konuştu.

Yoruma kapalı.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku

Gizlilik ve Çerez Politikası